xanh xao hốc hác
Định nghĩa
- Tính từ:
- Xanh xao hốc hác là trạng thái mô tả một người có khuôn mặt hoặc thân hình trông rất thiếu sức sống, da dẻ nhợt nhạt (xanh xao) kết hợp với sự gầy gò, hốc hác đến mức trông như chỉ còn da bọc xương, thường do bệnh tật, đói khát, hoặc kiệt sức kéo dài.
Ví dụ sử dụng
- (Sau trận ốm nặng, anh ấy có vẻ ngoài rất thiếu sức sống, da nhợt nhạt và gầy gò đến thương tâm.)
- (Người tù do bị giam lâu ngày thiếu thốn nên trông kiệt quệ, da xanh và thân hình tiều tụy.)
- (Cô ấy có vẻ ngoài mệt mỏi, da nhợt nhạt và hốc hác do thiếu ngủ vì chăm mẹ bệnh.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "xanh xao hốc hác" thường được dùng trong văn miêu tả để nhấn mạnh sự tiều tụy, kiệt quệ của con người, đặc biệt trong ngữ cảnh bệnh tật, nghèo đói hoặc khổ cực.
- Hình ảnh người nông dân xanh xao hốc hác sau mùa màng thất bát khiến ai cũng xót xa. (Hình ảnh người nông dân tiều tụy vì mất mùa khiến người xem động lòng.)
- Cụm từ này có thể dùng ẩn dụ để chỉ sự suy sụp tinh thần, không chỉ thể chất.
- Nỗi đau mất con khiến bà trở nên xanh xao hốc hác cả về thể xác lẫn tâm hồn. (Nỗi buồn lớn làm bà kiệt quệ cả thân xác lẫn tinh thần.)
Biến thể và từ gần giống
- Hốc hác (tính từ): gầy gò, tiều tụy, chỉ phần khuôn mặt hoặc cơ thể lõm sâu vào.
- Sau cơn sốt, mặt mày hốc hác, da bọc xương. (Sau cơn sốt, khuôn mặt gầy đến mức hõm vào, chỉ còn da bọc xương.)
- Xanh xao (tính từ): da dẻ nhợt nhạt, mất sắc hồng hào.
- Trời lạnh nên mặt mày xanh xao. (Trời lạnh khiến da dẻ tái đi, không hồng hào.)
- Tiều tụy (tính từ): trạng thái mệt mỏi, kiệt quệ, tương tự "xanh xao hốc hác" nhưng nhẹ hơn.
- Anh ấy trông tiều tụy vì làm việc quá sức. (Anh ấy mệt mỏi, xuống sức do làm việc quá nhiều.)
Từ đồng nghĩa
- Héo hon: gầy yếu, thiếu sức sống, thường dùng cho người hoặc cây cối.
- Người đàn bà héo hon vì đói khát. (Người đàn bà gầy yếu, xanh xao vì đói.)
- Tiều tụy: mệt mỏi, suy nhược.
- Rũ rượi: trạng thái yếu ớt, thiếu sức sống, thường dùng cho cây cối hoặc người.
Thành ngữ liên quan
- Da bọc xương: mô tả người gầy đến mức chỉ còn da và xương, tương tự hình ảnh của "xanh xao hốc hác".
- Bệnh nhân nặng đến nỗi da bọc xương, trông xanh xao hốc hác. (Người bệnh gầy đến mức chỉ còn da bọc xương, trông rất tiều tụy.)